• Image

Prirodne vrijednosti područja Veriga

U prostoru Bokokotorskog zaliva tjesnac (moreuz, prodor) Verige predstavlja posebnu prirodnu i ambijentalnu cjelinu, jer se u mnogome razlikuje od ostalih djelova Zaliva. Pretpostavlja se da su Verige (le catene) nazvane tim imenom po verigama-lancima kojima se pregrađivao moreuz. Prema pisanju mađarskog naučnika Dr Havaša Reže prve verige postavljene su 1381. godine u vrijeme vladavine kralja Lajoša koji je moreuz zapriječio lancima kako bi onemogućio prodor venecijanskim galijama u Kotorski zaliv i napad na Kotor, koji se tada nalazio pod mađarskim protektoratom. Kasnije se pretpostavljalo da su Bokelji iz unutrašnjeg dijela Boke zatvarali tjesnac lancima kako bi onemogućili noćne upade turskih i gusarskih pljačkaških lađa. Međutim, najstariji arhivski dokumenti otkrivaju podatak »..da je kotorska plemićka porodica Cathena bila vlasnik posjeda na tom području..« , pa se naziv tjesnaca povezuje i sa prezimenom pomenute porodice. Moreuz je smješten između visokih i strmih strana obronaka Devesilja (Jeremijino brdo 614m.) na sjeverozapadnoj strani i najviših obronaka poluostrva Vrmca (Velji vrh 71 Om.) na jugoistoku, koji se sastoje od karbonatnih stijena mezozojske starosti i zone paleogenog fliša uz obalu. Prostor Veriga nas podsjeća na veliki riječni kanjon, što je vjerovatno i bio u dalekoj zemljinoj prošlosti (stari Grci i Rimljani su Boku zvali Crnoduboka rijeka), jer prema geološkom istraživanju predstavlja »tektonski spuštenu i potopljenu riječnu dolinu«. Verige je slikovito opisao bokeljski rodoljub i književnik, Stefan Mitrov Ljubiša ...»tu obje strane idu jedna drugoj u susret kao da će se ručiti, pak napravile tjesnac toliko uzak da se s Lepetana kokot čuje u Kamenare. Moreuz je u najužem dijelu širok 310 metara, dok mu je dužina 2.325 metara i ima pravac pružanja sjeveroistok-jugozapad, suprotno od istočne jadranske obale koja se pruža od jugoistoka ka sjeverozapadu. Kada se iz ovako uzanog ambijenta uplovi u unutrašnjost Zaliva ili prema njegovom izlazu, putnik prethodno »pritisnut« visokim i strmim stranama u prostoru istočnih Veriga, osjeti neko olakšanje zbog proširenja prostora i nastalih vidika zadivljujuće ljepote, koje mu pružaju poznati prirodni i kulturno-istorijski motivi Boke. Zbog visokih i strmih strana brda koja tjesnac Verige okružuju, osunčanost u njegovom istočnom dijelu je relativno manja od ostalih djelova Veriga tokom čitave godine, a posebno u zimskom periodu. Manja insolacija je izraženija i na osojnoj, jugoistočnoj strani, nego na sjeverozapadnoj, koja u tom pogledu ima određenu prednost, posebno prostor Jošica-Kamenari. Vjetrovi su dosta zastupljeni tokom čitave godine i uglavnom duvaju iz dva pravca sjevero-istočnog (bura) i jugozapadnog (jugo, maestral i zapadnjak). Od vjetrova najviše prednjači bura kako po intezitetu tako i po jačini udara, a zatim jugo. Morska strujanja kroz uske Verige su pojačana i intezivnija u odnosu na široke akvatorije Između kojih se nalaze, Tivatskog na zapadu, te Risanskog i Kotorskog na istoku. Izvor:Knjiga "Verige" autor: mr Gligo Odalovic